Nguyễn Du
Công nghệ trở thành “trụ cột” trong chiến lược bảo tồn di sản của Trung Quốc
Các chuyên gia di sản văn hóa Trung Quốc đánh giá cao định hướng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong công tác bảo tồn, được nêu trong Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 (2026–2030) về phát triển kinh tế – xã hội.
Theo Global Times, kế hoạch mới vạch ra lộ trình đầy tham vọng cho việc bảo vệ di sản văn hóa, với trọng tâm là đổi mới công nghệ, phát triển bảo tàng thông minh và tăng cường hợp tác quốc tế.
Đáng chú ý, các dự án quy mô quốc gia như truy tìm nguồn gốc nền văn minh Trung Hoa và chương trình Khảo cổ học Trung Quốc được đưa vào nhóm nhiệm vụ cốt lõi, theo Cục Quản lý Di sản Văn hóa Quốc gia.
Ông Wang Wei, thành viên Ủy ban chuyên gia xây dựng kế hoạch, cho rằng đây là bước đi mang tính cột mốc. “Các dự án từng thiên về nghiên cứu học thuật nay đã được tích hợp vào hệ thống bảo tồn và truyền thừa di sản, qua đó nâng tầm ý nghĩa chiến lược”, ông cho biết.
Theo ông, kết quả từ hơn 20 chương trình khảo cổ và nghiên cứu nguồn gốc văn minh sẽ được hệ thống hóa, phổ biến rộng rãi tới công chúng, đặc biệt là giới trẻ, nhằm tăng cường hiểu biết về lịch sử và củng cố bản sắc văn hóa.
AI và “ADN di tích” mở ra cách tiếp cận mới
Một điểm nhấn của kế hoạch là thúc đẩy ứng dụng công nghệ vào bảo tồn di sản. Thực tế này đã được triển khai tại hang động Mogao ở Đôn Hoàng, nơi trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ phát hiện sớm các dấu hiệu xuống cấp của tranh tường.
Ông Wang Wanfu, Phó giám đốc Khoa Nghiên cứu Bảo tồn, Học viện Dunhuang, cho biết AI giúp nhận diện những hư hại nhỏ đến cấp độ pixel – điều trước đây gần như không thể thực hiện bằng phương pháp thủ công.
“Trước đây, việc kiểm tra phụ thuộc vào quan sát trực tiếp, dễ bỏ sót các vết nứt nhỏ cho đến khi không thể phục hồi”, ông nói.
Hiện nay, các mô hình AI được huấn luyện từ hàng chục nghìn hình ảnh độ phân giải cao có thể phát hiện sớm nguy cơ hư hại, thậm chí dự đoán cấu trúc bên trong của tranh tường thông qua phân tích quang phổ.
Bên cạnh đó, kế hoạch cũng đề xuất xây dựng hệ thống “ADN di tích văn hóa” – mã định danh kỹ thuật số cho từng hiện vật – nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, đặc biệt trong bối cảnh Trung Quốc hoàn tất cuộc tổng kiểm kê di tích toàn quốc vào năm 2026.
Bảo tàng thông minh và hợp tác quốc tế
Song song với bảo tồn, Trung Quốc hướng tới hiện đại hóa hệ thống bảo tàng thông qua mô hình “bảo tàng thông minh”, giúp di sản trở nên dễ tiếp cận hơn với công chúng.
Ông Wang Siyu, Giám đốc Khảo cổ học và Nghệ thuật Công cộng tại Đại học Bắc Kinh, cho rằng công nghệ số đang thu hẹp khoảng cách giữa hiện vật và người xem. “Một chiếc bình cổ không chỉ là vật trưng bày, mà cần được đặt trong bối cảnh lịch sử. Công nghệ giúp kể lại câu chuyện đó một cách trực quan”, ông nói.
Ở tầm quốc tế, kế hoạch nhấn mạnh việc tăng cường hợp tác trong phục hồi, trao trả cổ vật bị thất lạc, đồng thời đẩy mạnh các triển lãm chất lượng cao ở nước ngoài.
Triển lãm “Trên đỉnh kim tự tháp: Nền văn minh Ai Cập cổ đại” tại Bảo tàng Thượng Hải (2024 – 2025), phối hợp với Hội đồng Cổ vật Tối cao Ai Cập, được xem là hình mẫu hợp tác thành công. Sự kiện đã thu hút sự quan tâm lớn của công chúng Trung Quốc đối với văn hóa Ai Cập.
“Đây là cơ hội để công chúng trải nghiệm sâu sắc một nền văn minh khác, đồng thời khẳng định năng lực tổ chức các triển lãm tầm cỡ quốc tế của Trung Quốc”, ông Wang Siyu nhận định.
Theo Khánh My/baovanhoa.vn
Thư viện phim tư liệu
Bộ đếm lượt truy cập
Liên kết Website
Địa chỉ: Xã Tiên Điền - huyện Nghi Xuân - Tỉnh Hà Tĩnh.
ĐT: 02393 826 599 Đăng ký tham quan: 02393 825 133
Email: ditichnguyendu@gmail.com
Chịu trách nhiệm nội dung: Ban quản lý khu di tích Nguyễn Du
Nêu rõ nguồn nguyendu.org.vn khi đăng bài từ website này.