Nguyễn Du

Loading...

Công nghệ trở thành “trụ cột” trong chiến lược bảo tồn di sản của Trung Quốc

Các chuyên gia di sản văn hóa Trung Quốc đánh giá cao định hướng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong công tác bảo tồn, được nêu trong Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 (2026–2030) về phát triển kinh tế – xã hội.

Theo Global Times, kế hoạch mới vạch ra lộ trình đầy tham vọng cho việc bảo vệ di sản văn hóa, với trọng tâm là đổi mới công nghệ, phát triển bảo tàng thông minh và tăng cường hợp tác quốc tế.

Đáng chú ý, các dự án quy mô quốc gia như truy tìm nguồn gốc nền văn minh Trung Hoa và chương trình Khảo cổ học Trung Quốc được đưa vào nhóm nhiệm vụ cốt lõi, theo Cục Quản lý Di sản Văn hóa Quốc gia.

Ông Wang Wei, thành viên Ủy ban chuyên gia xây dựng kế hoạch, cho rằng đây là bước đi mang tính cột mốc. “Các dự án từng thiên về nghiên cứu học thuật nay đã được tích hợp vào hệ thống bảo tồn và truyền thừa di sản, qua đó nâng tầm ý nghĩa chiến lược”, ông cho biết.

Theo ông, kết quả từ hơn 20 chương trình khảo cổ và nghiên cứu nguồn gốc văn minh sẽ được hệ thống hóa, phổ biến rộng rãi tới công chúng, đặc biệt là giới trẻ, nhằm tăng cường hiểu biết về lịch sử và củng cố bản sắc văn hóa.

AI và “ADN di tích” mở ra cách tiếp cận mới

Một điểm nhấn của kế hoạch là thúc đẩy ứng dụng công nghệ vào bảo tồn di sản. Thực tế này đã được triển khai tại hang động Mogao ở Đôn Hoàng, nơi trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ phát hiện sớm các dấu hiệu xuống cấp của tranh tường.

Ông Wang Wanfu, Phó giám đốc Khoa Nghiên cứu Bảo tồn, Học viện Dunhuang, cho biết AI giúp nhận diện những hư hại nhỏ đến cấp độ pixel – điều trước đây gần như không thể thực hiện bằng phương pháp thủ công.

“Trước đây, việc kiểm tra phụ thuộc vào quan sát trực tiếp, dễ bỏ sót các vết nứt nhỏ cho đến khi không thể phục hồi”, ông nói.

Hiện nay, các mô hình AI được huấn luyện từ hàng chục nghìn hình ảnh độ phân giải cao có thể phát hiện sớm nguy cơ hư hại, thậm chí dự đoán cấu trúc bên trong của tranh tường thông qua phân tích quang phổ.

Bên cạnh đó, kế hoạch cũng đề xuất xây dựng hệ thống “ADN di tích văn hóa” – mã định danh kỹ thuật số cho từng hiện vật – nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, đặc biệt trong bối cảnh Trung Quốc hoàn tất cuộc tổng kiểm kê di tích toàn quốc vào năm 2026.

Bảo tàng thông minh và hợp tác quốc tế

Song song với bảo tồn, Trung Quốc hướng tới hiện đại hóa hệ thống bảo tàng thông qua mô hình “bảo tàng thông minh”, giúp di sản trở nên dễ tiếp cận hơn với công chúng.

Ông Wang Siyu, Giám đốc Khảo cổ học và Nghệ thuật Công cộng tại Đại học Bắc Kinh, cho rằng công nghệ số đang thu hẹp khoảng cách giữa hiện vật và người xem. “Một chiếc bình cổ không chỉ là vật trưng bày, mà cần được đặt trong bối cảnh lịch sử. Công nghệ giúp kể lại câu chuyện đó một cách trực quan”, ông nói.

Ở tầm quốc tế, kế hoạch nhấn mạnh việc tăng cường hợp tác trong phục hồi, trao trả cổ vật bị thất lạc, đồng thời đẩy mạnh các triển lãm chất lượng cao ở nước ngoài.

Triển lãm “Trên đỉnh kim tự tháp: Nền văn minh Ai Cập cổ đại” tại Bảo tàng Thượng Hải (2024 – 2025), phối hợp với Hội đồng Cổ vật Tối cao Ai Cập, được xem là hình mẫu hợp tác thành công. Sự kiện đã thu hút sự quan tâm lớn của công chúng Trung Quốc đối với văn hóa Ai Cập.

“Đây là cơ hội để công chúng trải nghiệm sâu sắc một nền văn minh khác, đồng thời khẳng định năng lực tổ chức các triển lãm tầm cỡ quốc tế của Trung Quốc”, ông Wang Siyu nhận định.

Theo Khánh My/baovanhoa.vn

Audio Guide
Tham quan ảo 3D
Nghiên cứu - Thảo luận
Di sản văn hóa

Đồ gỗ sơn thếp Việt Nam xưa và nay (Phần 2 và hết)

Thực trạng cổ vật bằng gỗ sơn son thếp vàng Như trên đã trình bày, đồ gỗ sơn thếp cổ Việt Nam là một nghề truyền thống có từ lâu đời. Chúng được sản xuất theo một quy trình bài bản, cẩn thận. Sản phẩm đẹp và có thời gian sử dụng hàng trăm năm. Đặc biệt, chúng để lại cho hôm nay và mai sau những giá trị về văn hóa, lịch sử. Do khí hậu Việt Nam nóng nhiều, ẩm cao, đồ gỗ hay gỗ sơn thếp rất chóng hỏng. Mặt khác, cổ vật bằng gỗ hay gỗ sơn thếp bảo quản rất khó khăn. Trong môi trường tự nhiên, chúng là thức ăn ưa chuộng của nhiều loài côn trùng như mối mọt. Việc bảo quản phòng ngừa cho đồ gỗ nói chung không dễ dàng chút nào. Chúng cần bảo quản trong môi trường ổn định quanh năm, với nhiệt độ từ 22 đến 250C và độ ẩm từ 58 đến 63 % và có chế độ quang dầu định kỳ (còn gọi toát). Dầu quang là sơn giọt 1 hòa với dầu hỏa theo tỷ lệ phù hợp và toát lên bề mặt hiện vật. Việc quang dầu giúp giữ ẩm nên cốt gỗ không bị cong vênh, co ngót, nứt nẻ. Còn bảo quản xử lý trị liệu lại càng khó khăn hơn, bởi hiện nay chưa có cán bộ kỹ thuật bảo quản chuyên ngành về đồ gỗ sơn thếp theo đúng nguyên tắc bảo quản cổ vật bảo tàng và làng nghề truyền thống đang bị “cách tân”. Vì vậy, cổ vật bằng gỗ sơn thếp trước thời Lê- Nguyễn không tìm thấy nhiều.

Xem tiếp

Thư viện phim tư liệu

Bộ đếm lượt truy cập

di tich Nguyen Du

Liên kết Website

Bản quyền © 2015 Nguyễn Du - Danh nhân văn hóa thế giới - Ban quản lý khu di tích Nguyễn Du.
Địa chỉ: Xã Tiên Điền - huyện Nghi Xuân - Tỉnh Hà Tĩnh.
ĐT: 02393 826 599        Đăng ký tham quan: 02393 825 133
Email: ditichnguyendu@gmail.com
Chịu trách nhiệm nội dung: Ban quản lý khu di tích Nguyễn Du
Nêu rõ nguồn nguyendu.org.vn khi đăng bài từ website này.