Khu mộ Đại thi hào Nguyễn Du những năm đầu 1960 và hiện nay.

Năm 2011, Hà Tĩnh xây dựng hồ sơ trình Bộ VH-TT&DL báo cáo Thủ tướng đề nghị xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt. Là người trực tiếp nhận nhiệm vụ xây dựng hồ sơ, các thủ tục trình xét các cấp, ông Hồ Bách Khoa cho biết: “Lúc đó, dù điều kiện còn khó khăn, tỉnh vẫn đặt quyết tâm cao. Hồ sơ được hoàn thiện trong thời gian gấp rút và đến năm 2012, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 1419/QĐ-TTg công nhận Khu lưu niệm Nguyễn Du là di tích quốc gia đặc biệt”.

Từ năm 2015, sau Quyết định 2169/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch tổng thể bảo tồn, tôn tạo di tích, diện mạo Di tích Nguyễn Du tiếp tục có bước thay đổi lớn. Năm 2017, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 376/QĐ-TTg phê duyệt chủ trương đầu tư dự án giai đoạn 1 (2017-2020), với tổng vốn gần 173 tỷ đồng. Dự án tập trung vào tu bổ các di tích gốc, hạ tầng kỹ thuật, khu dịch vụ, giao thông, cây xanh, bãi đỗ xe… Đến nay, di tích đã hình thành quần thể văn hóa quy mô gồm: Nhà thờ Đại thi hào Nguyễn Du, Nhà Văn thánh - Bình văn, chùa Trường Ninh, đàn tế, bia Nguyễn Quỳnh, nhà thờ họ Nguyễn Tiên Điền, khu lăng văn sự, Trung tâm Di sản văn hóa Nguyễn Du, phần mộ Nguyễn Du, đền thờ và mộ Xuân Quận công Nguyễn Nghiễm, đền thờ và mộ Nguyễn Trọng… cùng hệ thống cảnh quan và các công trình phụ trợ.

Năm 2024, UBND tỉnh ban hành Quyết định 1520/QĐ-UBND, công nhận Di tích Nguyễn Du là điểm du lịch cấp tỉnh, mở ra bước phát triển mới. Song song đầu tư hạ tầng, công tác sưu tầm tư liệu, hiện vật được đẩy mạnh với nhiều hình thức. Trong đó, Ban Quản lý di tích đã nhận được nhiều hiện vật, tư liệu giá trị trao tặng từ các tổ chức, cá nhân (gồm nhiều bản Kiều Nôm cổ, bản Kiều tiếng nước ngoài, các tư liệu nghiên cứu...). Qua đó, ngày càng làm dày thêm các bộ sưu tập hiện vật, tài liệu liên quan đến Nguyễn Du và Truyện Kiều phục vụ trưng bày giới thiệu với công chúng. Hiện, di tích đã sưu tầm được khoảng 2.000 tư liệu, hiện vật, trong đó có nhiều hiện vật quý như Truyện Kiều khắc in năm 1866, sưu tập Kiều chữ Nôm, đồ gốm tích Thúy Kiều - Kim Trọng…

Học sinh trong và ngoại tỉnh tham quan khám phá di sản tại Di tích Nguyễn Du, dịp đầu tháng 12/2025.

Hoạt động nghiên cứu, truyền thông, quảng bá, giáo dục di sản được tổ chức thường xuyên: xuất bản 11 đầu sách; vận hành trang website: nguyendu.org.vn; phối hợp cơ quan báo chí sản xuất tin, bài quảng bá di sản; tổ chức các cuộc thi, trình diễn ca trù, trò Kiều, viết thư pháp Kiều; các trưng bày chuyên đề lớn như “150 tranh minh họa Kiều”, “Nguyễn Du qua mộc bản triều Nguyễn”, “Truyện Kiều dưới góc nhìn minh triết Việt”… Công nghệ số được ứng dụng mạnh mẽ: tham quan AR/VR, mã QR song ngữ, chip NFC, bản đồ 3D đã giúp di sản tiếp cận rộng rãi hơn, đặc biệt với giới trẻ.

Cùng với sự nỗ lực, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, viên chức Ban Quản lý Di tích Nguyễn Du, ngành Văn hóa Hà Tĩnh qua các thời kỳ, đến nay, Khu lưu niệm Đại thi hào ngày càng khang trang và xứng tầm là trung tâm văn hóa, du lịch quốc gia. Hằng năm, tại đây đã đón hàng trăm nghìn lượt khách, trong đó có lãnh đạo cấp cao Đảng, Nhà nước, đại sứ quán nhiều nước, đoàn UNESCO, đông đảo nhà nghiên cứu, văn nghệ sĩ, học sinh, sinh viên trong và ngoài nước đến tham quan, nghiên cứu.

Trải qua 6 thập kỷ xây dựng (1965-2025), hành trình gìn giữ và phát huy giá trị di sản Nguyễn Du và Truyện Kiều trên quê hương Đại thi hào đã khẳng định nỗ lực không ngừng của tỉnh Hà Tĩnh. Qua đó, góp phần đưa Di tích Nguyễn Du trở thành điểm đến có ý nghĩa đặc biệt trong đời sống tinh thần của người Việt và bạn bè quốc tế.

Theo Thiên Vỹ/bahatinh.vn

Đọc thêm

 Đại thi hào Nguyễn Du - niềm tự hào của dân tộc Việt Nam và quê hương Hà Tĩnh

20/12/2025 08:00

Hà Tĩnh - vùng đất giàu truyền thống văn hóa, cách mạng, tự hào là quê hương của Đại thi hào Nguyễn Du - nhà thơ thiên tài của dân tộc, người đã góp phần làm rạng rỡ nền văn chương, văn hóa Việt Nam trên trường quốc tế. Với di sản Truyện Kiều mang tầm vóc nhân loại, Nguyễn Du để lại cho quê hương và đất nước một giá trị tinh thần vô giá. Vì lẽ đó, Hà Tĩnh luôn coi việc bảo tồn, lan tỏa các giá trị di sản của Đại thi hào là nhiệm vụ quan trọng trong xây dựng và phát triển văn hóa, góp phần khẳng định vị thế của tỉnh trong giai đoạn mới.

Ngàn năm vọng mãi!

19/12/2025 15:00

Hơn 200 năm đã qua, những áng thơ của Đại Thi hào Nguyễn Du vẫn tỏa sáng, lay động, thức tỉnh hàng triệu người trên thế giới. “Nghìn năm sau nhớ Nguyễn Du/Tiếng thương như tiếng mẹ ru những ngày” (Tố Hữu). Di sản cụ để lại cho đời không chỉ trăm năm, mà là nghìn năm, trở thành tinh hoa của tâm hồn Việt, bản sắc Việt, văn chương Việt.

Đất Hồng Lam nở hoa nhân kiệt

19/12/2025 08:55

Tự bao đời, Hà Tĩnh được nhắc đến là miền “địa linh, nhân kiệt”, nơi hội tụ những giá trị bền sâu về lịch sử, văn hóa và con người. Nơi đây đã sản sinh ra nhiều văn nhân, hào kiệt, trong đó, tiêu biểu là Đại thi hào Nguyễn Du.

Giúp học sinh thấm Truyện Kiều qua thư pháp

19/12/2025 05:16

Từ tình yêu và trăn trở gìn giữ giá trị văn hóa dân tộc, cô giáo Trần Thị Ngọc Xuyến - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Tiên Điền (Hà Tĩnh) đã khởi xướng hành trình đưa Truyện Kiều vào học đường bằng những nét thư pháp truyền thống.

Sẵn sàng cho lễ kỷ niệm 260 năm Ngày sinh Đại thi hào Nguyễn Du

18/12/2025 08:50

Với sự vào cuộc đồng bộ, trách nhiệm của các cấp, ngành, đơn vị, Hà Tĩnh đã cơ bản hoàn tất các nội dung, phần việc quan trọng, sẵn sàng cho lễ kỷ niệm 260 năm Ngày sinh Đại thi hào Nguyễn Du.

Khai mạc Trưng bày chuyên đề “Đại thi hào Nguyễn Du - ngàn năm nhớ mãi”

17/12/2025 12:24

Trưng bày chuyên đề “Đại thi hào Nguyễn Du - Ngàn năm nhớ mãi” giới thiệu hơn 250 tư liệu, hiện vật, phản ánh sinh động về cuộc đời, sự nghiệp, di sản văn chương của Nguyễn Du.

Hà Tĩnh - Bắc Ninh “Chiếc nôi nuôi dưỡng trang Kiều”

17/12/2025 05:15

Từ mối duyên của Tể tướng Nguyễn Nghiễm và bà Trần Thị Tần, một cuộc kết hợp tưởng như chỉ là chuyện nhân duyên của 2 dòng họ Nguyễn - Trần đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử dân tộc khi sinh ra Đại thi hào Nguyễn Du. Đó cũng là sợi dây bền chặt nối nghĩa tình quê hương Hà Tĩnh - Bắc Ninh từ quá khứ đến hôm nay.

Khi doanh nhân đam mê sưu tầm di sản Truyện Kiều

16/12/2025 08:41

Gần đây, nhiều du khách trong và ngoài nước đến Hội An (TP Đà Nẵng) bày tỏ thích thú khi được khám phá, tìm hiểu về di sản Truyện Kiều của Đại thi hào Nguyễn Du tại CSO Gallery của ông Trần Hữu Tài - một doanh nhân đam mê nghiên cứu, sưu tầm di sản văn hóa.

 Sắc vóc 2 người đẹp Hà Tĩnh tại Miss World Vietnam 2025

12/12/2025 10:13

Vượt qua hơn 300 hồ sơ đăng ký, 2 đại diện đến từ Hà Tĩnh là Trần Thị Kiều Anh và Phạm Thị Huyền Trang đã chính thức ghi tên mình vào top 50 thí sinh tham gia vòng chung khảo toàn quốc Miss World Vietnam 2025.

Nỗ lực nâng cao đời sống văn hóa cho đồng bào dân tộc thiểu số

11/12/2025 11:16

Việc triển khai Dự án 6 “Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch” thuộc chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT-XH vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, giai đoạn 2021-2025 đã tạo động lực quan trọng cho đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số ở Hà Tĩnh.

Hà Tĩnh: Phát hiện nhiều cổ vật quý hiếm tại ngôi đền có từ thời Nguyễn

10/12/2025 09:49

Trong đợt khảo sát kiểm kê di tích ở xã Hương Phố (Hà Tĩnh) vừa đây, nhóm chuyên gia Bảo tàng Hà Tĩnh đã phát hiện và ghi nhận nhiều cổ vật quý hiếm đang được lưu giữ tại đền Hà Đông.

 Ngọt lành vị mía, bền bỉ 50 năm giữ lửa làng nghề ở Vũ Quang

07/12/2025 09:39

Làng nghề sản xuất mật mía ở xã Vũ Quang (Hà Tĩnh) tồn tại hơn 50 năm nay và được người dân ở đây bền bỉ giữ nghề, nâng cao thu nhập và lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống

Khơi dậy truyền thống hiếu học từ triển lãm tại Văn Miếu Hà Tĩnh

04/12/2025 15:37

Triển lãm “Văn Miếu - Quốc Tử Giám và Truyền thống giáo dục khoa cử tỉnh Hà Tĩnh” không chỉ giúp khám phá lịch sử mà còn khơi lên niềm tự hào về miền đất học quê hương Hồng La.

 Trải nghiệm những cung đường xanh giữa lòng Thành Sen

04/12/2025 05:53

Không chỉ góp phần làm dịu mát đô thị, những không gian xanh ở Thành Sen (Hà Tĩnh) còn là nơi những người yêu vận động tìm thấy sự trong trẻo, cân bằng, hòa mình vào thiên nhiên.

Khai mạc triển lãm Văn Miếu - Quốc Tử Giám và truyền thống giáo dục khoa bảng tỉnh Hà Tĩnh

03/12/2025 11:35

Triển lãm được tổ chức nhằm giới thiệu, quảng bá những giá trị đặc sắc của Văn Miếu - Quốc Tử Giám và tôn vinh truyền thống hiếu học, hiếu nghĩa của vùng đất Hà Tĩnh.

 Nghệ nhân dân gian Văn Sang – “Cánh cò” chở câu ví, giặm bay xa

01/12/2025 09:00

Có những tiếng hát như chất chứa cả tình quê. Ở Nghệ nhân dân gian Trần Văn Sang, điều ấy hiện lên qua dáng dấp một cánh cò: lặng lẽ, bền bỉ và đầy khát vọng. Anh không chỉ hát, anh còn chở câu ví, giặm quê nhà đi qua nhiều hành trình mà ở mỗi chặng đường đều được đánh dấu bằng tình yêu, niềm đam mê và cả những nỗ lực, sáng tạo không ngừng. Có lẽ, chỉ những ai thực sự thuộc về dân ca mới có thể khiến nó bay xa một cách tự nhiên và bền bỉ như anh.

 Nghệ nhân chật vật "giữ lửa" di sản dân ca ví, giặm

26/11/2025 06:23

Nhiều năm qua, Hà Tĩnh đã nỗ lực ban hành chính sách hỗ trợ nghệ nhân và các CLB thực hành dân ca ví, giặm. Tuy vậy, ở các địa phương, với kinh phí khiêm tốn, việc duy trì đam mê ví, giặm lại không hề dễ dàng.

 [QUIZ] Ai là người Việt đầu tiên chế tạo súng trường đánh Pháp?

25/11/2025 10:36

Ông quê ở xã Sơn Tiến, tỉnh Hà Tĩnh ngày nay. Ông được xem là một trong những kỹ sư quân giới đầu tiên của nước ta, đồng thời là một trong những thủ lĩnh của cuộc khởi nghĩa Hương Khê do cụ Phan Đình Phùng lãnh đạo.

Trang trọng Lễ kỷ niệm 310 năm Ngày sinh Thám hoa Phan Kính

25/11/2025 09:47

Kỷ niệm 310 năm Ngày sinh Thám hoa Phan Kính là dịp để thế hệ đi sau bày tỏ lòng tri ân sâu sắc công lao to lớn của cụ đối với đất nước, quê hương Hà Tĩnh, từ đó hành động thiết thực hơn trong việc bảo tồn, phát huy những giá trị mà cụ để lại cho hậu thế.

Danh nhân Phan Kính - Lưỡng quốc Đình nguyên Thám hoa

25/11/2025 05:15

Trong lịch sử các triều đại phong kiến Việt Nam có một danh nhân người Hà Tĩnh tài năng, phẩm hạnh lỗi lạc, không chỉ được trong nước ghi nhận mà còn được triều đình nhà Thanh (Trung Quốc) khâm phục, đó là Thám hoa Phan Kính quê xã Trường Lưu.

Người "thủ lĩnh" lan tỏa phong trào bảo vệ nguồn lợi thủy sản

24/11/2025 15:39

Ông Trần Văn Mạnh - Tổ trưởng Tổ đồng quản lý nghề cá số 2 (Tiên Điền, Hà Tĩnh) là hạt nhân trong việc tuyên truyền chống khai thác IUU, cùng ngư dân bảo vệ nguồn lợi thủy sản ven bờ.

Sẵn sàng cho Lễ kỷ niệm 310 năm Ngày sinh Thám hoa Phan Kính

24/11/2025 05:08

Lễ kỷ niệm 310 năm Ngày sinh Thám hoa Phan Kính (1715-2025) là dịp để Hà Tĩnh tôn vinh một bậc danh nhân kiệt xuất, đồng thời khơi dậy, lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của quê hương.

Không gian Khu di tích Nguyễn Du - "dư địa lớn" để phát triển sản phẩm du lịch chủ lực

22/11/2025 05:14

Với Hà Tĩnh, di sản Đại thi hào Nguyễn Du và kiệt tác Truyện Kiều là một “mỏ vàng” văn hóa tinh thần. Thế nhưng, dù đã có nhiều nỗ lực, đến nay, tiềm năng ấy vẫn chưa thực sự chuyển hóa thành sản phẩm du lịch xứng tầm.

Người thầy gieo yêu thương từ trái tim nhân ái

18/11/2025 14:00

Giữa vùng đồi Thượng Đức (Hà Tĩnh), thầy giáo Lê Hoài Nam đã có hơn 20 năm bền bỉ hiến máu tình nguyện, nấu cơm trong mùa dịch, tham gia cứu trợ đồng bào vùng thiên tai - bão lũ.

 Nhà nghiên cứu văn hóa Lê Văn Tùng: Viết để trả nợ quê hương, nối quá khứ với tương lai

18/11/2025 08:45

Một ngày đầu đông, tôi và nhà nghiên cứu văn hóa (NCVH) Lê Văn Tùng thả bộ từng bước chân trên lối xưa Thành Sen với bao hoài niệm về mảnh đất yêu dấu. Dường như 3 con người đang hòa vào một trong vóc dáng ông: một nhà giáo mẫu mực, một nhà hoạt động chính trị sắc sảo và một nhà NCVH uyên thâm.

Sức mạnh đoàn kết ở Vĩnh Phong

14/11/2025 06:02

Những ngày này, dù mưa rét nhưng không khí vui tươi vẫn tràn ngập khắp TDP Vĩnh Phong (phường Trần Phú, Hà Tĩnh). Niềm hân hoan ấy được tạo nên nhờ tinh thần đoàn kết được xây đắp qua nhiều năm tháng.

 Bảo tồn và phát huy di sản văn hóa Trường Lưu

09/11/2025 08:20

Trường Lưu không chỉ mang vẻ đẹp của một miền quê thanh bình mà còn lưu giữ những giá trị văn hóa đặc sắc được thế giới vinh danh. Các di sản ấy được gìn giữ và phát huy, trở thành niềm tự hào của quê hương.

 Khi dân ca ví, giặm trở thành “đại sứ” quảng bá quê hương

07/11/2025 13:42

Đưa biểu diễn dân ca ví, giặm vào quảng bá sản phẩm tại những hội chợ thương mại, du lịch là điểm nhấn độc đáo trong cách làm của Hà Tĩnh.

Chuyện chưa kể về anh nông dân chèo đò cứu trợ giữa tâm lũ

07/11/2025 05:30

Khi xã Cẩm Duệ (Hà Tĩnh) chìm sâu trong dòng nước xiết do mưa lớn và xả tràn Kẻ Gỗ, người nông dân Nguyễn Văn Hương (SN 1980) đã biến chiếc thuyền độc mộc thành cây cầu nối sự sống tại "túi lũ" thôn Na Trung. Bất chấp hiểm nguy, anh đã tiếp sức kịp thời và trấn an tinh thần cho hơn 270 hộ dân bị cô lập nơi đây.

Cô bé lớp 3 và hành trình đến lớp giữa những lần lọc máu

06/11/2025 10:28

Câu chuyện cảm động về cô bé Nguyễn Anh Thư (xã Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh) chiến thắng bệnh tật, nghị lực vươn lên học giỏi đã truyền cảm hứng sống tích cực cho mọi người.