Nguyễn Du

Loading...

Hà Tĩnh - Bắc Ninh “Chiếc nôi nuôi dưỡng trang Kiều”

Từ mối duyên của Tể tướng Nguyễn Nghiễm và bà Trần Thị Tần, một cuộc kết hợp tưởng như chỉ là chuyện nhân duyên của 2 dòng họ Nguyễn - Trần đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử dân tộc khi sinh ra Đại thi hào Nguyễn Du. Đó cũng là sợi dây bền chặt nối nghĩa tình quê hương Hà Tĩnh - Bắc Ninh từ quá khứ đến hôm nay.

Đến giờ, chị Nguyễn Thị Hồng Lĩnh - cán bộ Ban Quản lý Di tích Nguyễn Du vẫn xúc động khi nhắc lại chuyến điền dã về quê ngoại Đại thi hào tại Bắc Ninh vào tháng 3/2024. “Trở về quê mẹ của cụ Nguyễn Du là mong mỏi của tôi cũng như nhiều cán bộ di tích từ rất lâu mà dịp đó mới thực hiện được. Nhưng, chúng tôi đã thực sự bất ngờ, dẫu hơn 200 năm kể từ khi Đại thi hào ra đi, dòng tộc họ Trần ở phường Phù Khê vẫn giữ gìn tình cảm và mối quan hệ thông gia với họ Nguyễn Tiên Điền như thuở nào” - chị kể.

bqbht_br_a7-984.jpg

Chị Nguyễn Thị Hồng Lĩnh - cán bộ Ban Quản lý Di tích Nguyễn Du thuyết minh cho du khách tại di tích.

Biết tin đoàn đến thăm, tộc trưởng họ Trần đã huy động con cháu đón tiếp thân tình. Các cụ cao niên không chỉ ôn chuyện xưa mà còn tận tình hỗ trợ đoàn tìm kiếm tư liệu về bà Trần Thị Tần - mẹ của Nguyễn Du. Điều khiến chị Lĩnh xúc động nhất là chi tiết: theo phong tục Bắc bộ xưa, con gái xuất giá thường không được ghi vào gia phả, nhưng với bà Trần Thị Tần là trường hợp ngoại lệ. “Đó là sự trân trọng đối với mẹ Đại thi hào và mối tình cảm sâu nặng giữa 2 dòng tộc Trần - Nguyễn” - chị Lĩnh nói.

Câu chuyện của chị mở ra một sợi dây gắn bó lặng lẽ mà sâu bền: mối thâm tình giữa 2 quê hương - 2 gia tộc, được bồi đắp từ ký ức tri ân người con kiệt xuất của dân tộc.

bqbht_br_a4-8770.jpg

Nhà thờ dòng họ Nguyễn Tiên Điền trong khuôn viên Di tích Nguyễn Du.

Trong chiều đông cận kề lễ kỷ niệm 260 năm Ngày sinh Nguyễn Du, tại nhà thờ họ Nguyễn trong Khu lưu niệm Đại thi hào, ông Nguyễn Hải Nam - Chủ tịch Hội đồng gia tộc họ Nguyễn Tiên Điền chậm rãi nhớ về hành trình tìm lại sự kết nối năm nào.

Ông Nam kể: “Trải qua hàng trăm năm, thời gian và chiến tranh khiến chúng tôi mất liên lạc. Mãi đến năm 2002, sau nhiều nỗ lực, chúng tôi mới kết nối được với gia tộc họ Trần, nơi sinh ra bà Trần Thị Tần, là vợ cụ Nguyễn Nghiễm và là mẹ của cụ Nguyễn Du. Từ đó, hai bên thường xuyên qua lại. Tôi nhớ mãi cuộc gặp đầu tiên khi họ Trần vào Hà Tĩnh: dẫu là hậu duệ hàng chục đời sau nhưng tình cảm con cháu hai bên vẫn gần gũi, chan chứa như đã thân quen từ lâu”.

bqbht_br_a3-9487.jpg

Ông Nguyễn Hải Nam - Chủ tịch Hội đồng gia tộc họ Nguyễn Tiên Điền trò chuyện với cô trò Trường THPT Đông Thành (Quảng Ninh) và Á hậu Như Quỳnh(Hà Tĩnh) về mối thâm tình 2 dòng họ, 2 quê hương Hà Tĩnh - Bắc Ninh.

Một trong những kỷ niệm đẹp được con cháu hai bên gìn giữ đến hôm nay là lần hội ngộ năm 2011, khi ông Trần Quang Thành - Trưởng tộc họ Trần ở Phù Khê cảm tác bài thơ “Lời ru quan họ bên thơ nàng Kiều”.

Những câu thơ mộc mạc mà thắm đượm nghĩa tình: “Từ Sơn - Hương Mạc xã nhà/ Kim Thiều Trần Tộc sinh ra nàng Tần/ Nguyễn - Trần duyên đẹp mười phân/ Tinh hoa hai họ tạo vần cho con”. Và: “Thi hào thế giới tôn thờ/ Lời ru quan họ bên thơ nàng Kiều/ Bắc Ninh - Hà Tĩnh thân yêu/ Quyện cùng non nước đẹp Kiều Nguyễn Du”…

bqbht_br_a5-4114.jpg

Hình tượng bà Trần Thị Tần (mẹ Nguyễn Du) và Đại thi hào thuở nhỏ được tái hiện trong phim "Đại thi hào Nguyễn Du".

Như lời thơ của Trưởng tộc họ Trần (Bắc Ninh), mối duyên tình giữa hai dòng tộc đã trở thành sợi dây kết nối hai quê hương Hà Tĩnh - Bắc Ninh hôm nay.

Trong những năm qua, Hà Tĩnh và Bắc Ninh đã cùng nhau vun đắp tình nghĩa qua nhiều hoạt động giao lưu, chia sẻ… Năm 2013, Tỉnh đoàn Hà Tĩnh và Tỉnh đoàn Bắc Ninh kết nghĩa, chia sẻ kinh nghiệm tổ chức phong trào đoàn - hội - đội, phối hợp giáo dục truyền thống, triển khai an sinh xã hội, trao đổi về công tác thanh thiếu nhi.

bqbht_br_a1-5822.jpg

Đoàn Hà Tĩnh tham gia chương trình "Sum họp trúc mai" nhân kỷ niệm 15 năm dân ca quan họ được UNESCO vinh danh tại tỉnh Bắc Ninh, năm 2024.

Ngành văn hóa hai tỉnh cũng thường xuyên có nhiều hoạt động giao lưu chung tay bảo tồn và phát huy di sản mỗi địa phương. Trong đó, năm 2023, Hà Tĩnh tham gia Festival “Về miền quan họ” do Bắc Ninh tổ chức; ngược lại, khi Hà Tĩnh tổ chức Festival “Về miền ví, giặm - Kết nối tinh hoa di sản”, Bắc Ninh cũng góp mặt đầy nhiệt thành. Năm 2024, tại chương trình kỷ niệm 15 năm dân ca quan họ Bắc Ninh được UNESCO ghi danh, phía Hà Tĩnh không chỉ có lãnh đạo tham dự mà còn dàn dựng chương trình nghệ thuật để “chung vui” với tỉnh bạn.

Không chỉ văn hóa, trong những thời điểm thiên tai, bão lũ, hai địa phương luôn hướng về nhau bằng những hoạt động hỗ trợ thiết thực. Đó là những nghĩa tình hiếm có, bắt nguồn từ chính cội nguồn sâu xa của truyền thống lịch sử.

bqbht_br_a2-3389.jpg

Tiết mục quan họ "Vui bốn mùa" của đoàn Bắc Ninh tham dự liên hoan di sản tại Festival "Về miền ví, giặm - Kết nối tinh hoa di sản" do Hà Tĩnh tổ chức cuối năm 2024.

Dẫu từng có những giai đoạn vì đất nước chiến tranh và cuộc sống khó khăn mà sợi dây kết nối bị gián đoạn, nhưng trong tâm thức người dân hai vùng đất, mối thâm tình ấy chưa bao giờ phai nhạt. Có lẽ, đó là mạch nguồn được bắt đầu từ cuộc lương duyên hiếm có trong lịch sử, đó là khi câu quan họ thiết tha của xứ Kinh Bắc hòa vào điệu hò ví, giặm ân tình đất Hồng La, để kết tinh nên một Đại thi hào của dân tộc, với những trang Kiều bất hủ.

Đại thi hào Nguyễn Du không chỉ là niềm tự hào của Hà Tĩnh mà còn của Bắc Ninh. Bởi, ông là kết tinh của giao thoa hai miền văn hóa, là chứng nhân cho một mối quan hệ nghĩa tình xuyên suốt thời gian. Và hôm nay, sợi dây ấy vẫn âm thầm bền chặt, như mạch nguồn nuôi dưỡng trang Kiều qua bao thế hệ, làm động lực cho sự phát triển ngày càng giàu đẹp trên mỗi quê hương danh nhân.

Theo Thiên Vỹ/baohatinh.vn

ADVERTISEMENT

 
 
 
 

Trung Quốc khai quật mộ bà của Tần Thủy Hoàng

Sáng nay (12-9), UBND tỉnh Hà Tĩnh tổ chức góp ý Quy hoạch tổng thể bảo tồn, tôn tạo Di tích quốc gia đặc biệt Khu lưu niệm Đại thi hào Nguyễn Du. Đồng chí Nguyễn Thiện - Phó chủ tịch thường trực UBND tỉnh chủ trì cuộc họp. Quyết định số 2542/QĐ-TTg ngày 20/12/2013 của Chính phủ phê duyệt nhiệm vụ Quy hoạch tổng thể bảo tồn, tôn tạo Khu lưu niệm Nguyễn Du với mục tiêu trọng tâm là xây dựng Khu lưu niệm Nguyễn Du thành trung tâm văn hóa du lịch quốc gia. Công ty cổ phần mỹ thuật và xây dựng Việt Nam là đơn vị tư vấn nghiên cứu, xây dựng quy hoạch. Phạm vị nghiên cứu quy hoạch gồm 340 ha thuộc địa phận xã Tiên Điền, một phần thị trấn Nghi Xuân. trong đó diện tích bảo tồn, phát huy giá trị của khu di tích quốc gia đặc biệt có khoảng 50ha. Quy hoạch hình thành 4 khu chức năng chính: 1. Khu lưu niệm, quảng trường Tố Như, không gian thơ ca Nguyễn Du: là khu vực không gian quảng trường lễ hội, không gian trưng bày, diễn xướng ngữ văn dân gian làng Tiên Điền, không gian tham quan và du lịch chủ đề. 2. Không gian văn hóa truyền thống Tiên Điền, Nghi Xuân và Trung tâm diễn giải du lịch văn hóa lịch sử gắn với giá trị thơ ca và cuộc đời Đại thi hào Nguyễn Du; 3. Không gian Nguyễn Du: giới thiệu minh họa, thuyết minh về cuộc đời của Đại thi hào, gia tộc, thân thế, sự nghiệp và tha m quan tìm hiểu về lịch sử thời đại Nguyễn Du (150 năm cuối thời kỳ trung đại lịch sử Việt Nam từ Nguyễn Nghiễm đến Nguyễn Công Trứ) 4. Không gian phong cảnh tưởng niệm và mộ Đại thi hào Nguyễn Du. Ngoài ra quy hoạch còn có 2 trung tâm dịch vụ du lịch văn hóa: Trung tâm dịch vụ du lịch - điều hành; Trung tâm giới thiệu sản vật địa phương và nghề truyền thống “Tiểu triều đình”. Sau khi đơn vị tư vấn báo cáo nội dung quy hoạch đã có nhiều ý kiến góp ý làm đề nghị rõ về chức năng của các khu chính, sự liên hoàn giữa các phân khu với nhau, tính thực tế và khoa học, diện tich nghiên cứu quy hoạch và diện tích triển khai thực hiện... cần quan tâm đến môi trường sinh thái, tính dân sinh, giao thông, thoát nước phù hợp với điều kiện thức tế của địa phương. Chú trọng tới khu vườn cũ của Đại thi hào Nguyễn Du, Nhà bảo tàng Nguyễn Du, phục dựng một số điểm di tích liên quan văn hóa cộng đồng làng. Kết luận hội nghị, đồng chí Nguyễn Thiện - PCT thường trực UBND tỉnh chủ trì cuộc họp cơ bản thống nhất với quy hoạch được báo cáo và đê hoàn thiện quy hoạch đ/c PCT tỉnh đề nghị đơn vị tư vấn tiếp thu các ý kiến, tiếp tục nghiên cứu để quy hoạch đảm bảo tính khoa học, tính khả thi xứng tầm với Đại thi hào Nguyễn Du - Danh nhân văn hóa Thế giới, sớm hoàn thiện trình lấy ý kiến của các ngành liên quan trước khi hoàn chỉnh quy hoạch trình chính phủ phê duyệt. Bách Khoa

Xem tiếp
Audio Guide
Tham quan ảo 3D
Nghiên cứu - Thảo luận
Di sản văn hóa

Thư viện phim tư liệu

Bộ đếm lượt truy cập

di tich Nguyen Du

Liên kết Website

Bản quyền © 2015 Nguyễn Du - Danh nhân văn hóa thế giới - Ban quản lý khu di tích Nguyễn Du.
Địa chỉ: Xã Tiên Điền - huyện Nghi Xuân - Tỉnh Hà Tĩnh.
ĐT: 02393 826 599        Đăng ký tham quan: 02393 825 133
Email: ditichnguyendu@gmail.com
Chịu trách nhiệm nội dung: Ban quản lý khu di tích Nguyễn Du
Nêu rõ nguồn nguyendu.org.vn khi đăng bài từ website này.