Chắp cánh" cho di sản Nguyễn Du và Truyện Kiều lan tỏa
Với nhiều hoạt động thiết thực, Quỹ Bảo tồn và phát huy giá trị di sản Nguyễn Du và Truyện Kiều ở Hà Tĩnh ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong việc lan tỏa di sản của Đại thi hào dân tộc đến bạn bè trong nước và quốc tế.
0Cuối tháng 11/2025 vừa qua, Tọa đàm “Dịch Truyện Kiều” do Quỹ Bảo tồn và phát huy giá trị di sản Nguyễn Du và Truyện Kiều phối hợp với Sở VH-TT&DL tỉnh tổ chức đã trở thành sự kiện được nhiều người quan tâm.
Đoàn các nhà nghiên cứu trong nước và quốc tế tham dự Tọa đàm "Dịch Truyện Kiều" dâng hương tại mộ Đại thi hào Nguyễn Du (xã Tiên Điền).
Buổi tọa đàm có sự tham dự của nhóm giáo sư, nhà nghiên cứu văn hóa từ Mỹ đang thực hiện dự án dịch Truyện Kiều sang tiếng Anh, gồm: GS.TS John Stauffer – Quyền Trưởng khoa Anh văn, Đại học Harvard; GS Paul Hoove - Quyền Trưởng khoa Viết sáng tạo, Đại học San Francisco và ông Nguyễn Đỗ – nhà thơ, dịch giả và nghiên cứu văn học Việt Nam hiện sinh sống tại Mỹ.
Tại tọa đàm, các học giả trao đổi về những thách thức trong việc dịch Truyện Kiều sang ngôn ngữ khác. Các nhà nghiên cứu đều cho rằng, mỗi bản dịch dù chưa trọn vẹn đều mở ra cánh cửa kết nối Truyện Kiều với độc giả quốc tế, góp phần giới thiệu văn học, văn hóa Việt Nam tới thế giới, đồng thời làm sáng hơn giá trị nhân văn và tư tưởng lớn của Nguyễn Du. Đến nay, Truyện Kiều đã được chuyển ngữ sang khoảng 20 ngôn ngữ với gần 80 bản dịch khác nhau, trong đó tiếng Anh, Pháp, Trung, Nhật, Hàn có số lượng nhiều nhất. Tuy nhiên, các bản dịch thật sự làm nổi bật giá trị nguyên tác vẫn còn khiêm tốn. Việc có một bản dịch tiếng Anh - ngôn ngữ phổ biến toàn cầu, toát lên tinh hoa kiệt tác của Nguyễn Du đang là nhu cầu bức thiết.
GS Paul Hoove – Quyền Trưởng khoa Viết sáng tạo, Đại học San Francisco phát biểu tại Tọa đàm "Dịch Truyện Kiều".
GS Trần Nho Thìn (Đại học Quốc gia Hà Nội) cho biết: “Chủ đề dịch Truyện Kiều không phải bây giờ mới nói đến, nhưng để có một tọa đàm khoa học nơi các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước cùng bàn luận thì đây là lần đầu tiên. Quỹ đã làm tốt vai trò cầu nối, thúc đẩy lan tỏa giá trị di sản Nguyễn Du và kiệt tác Truyện Kiều một cách hiệu quả”.
Ra đời từ năm 2020, Quỹ Bảo tồn và phát huy giá trị di sản Nguyễn Du và Truyện Kiều là quỹ xã hội phi lợi nhuận, với tôn chỉ gìn giữ, lan tỏa và làm giàu thêm giá trị di sản văn hóa, văn học của Nguyễn Du. Quỹ không chỉ tổ chức nghiên cứu, sưu tầm, xuất bản, hội thảo, tọa đàm, mà còn đưa Truyện Kiều vào giáo dục, bồi đắp tình yêu di sản cho các thế hệ trẻ. Bằng việc kết nối cộng đồng yêu văn hóa và mở rộng hợp tác quốc tế, Quỹ xây dựng một không gian văn hóa bền vững, nơi di sản Nguyễn Du và Truyện Kiều được tôn vinh và sống động trong đời sống hôm nay và mai sau.
Ông Hà Văn Thạch (thứ 3 từ phải sang, đại diện Quỹ) và các nhà nghiên cứu văn hóa tham quan không gian trưng bày tư liệu hiện vật tại Khu lưu niệm Nguyễn Du trong một hoạt động quảng bá năm 2022.
Sau 5 năm hoạt động, Quỹ đã vận động hàng tỷ đồng, triển khai nhiều chương trình ý nghĩa. Trong đó, Quỹ đã phối hợp tài trợ quảng bá Truyện Kiều qua chương trình “Nguyễn Du và Truyện Kiều” trên Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh (mỗi tháng 4–5 số); hỗ trợ các hoạt động của Hội Kiều học Việt Nam và các cuộc thi thường niên như: “Đọc thuộc Truyện Kiều”, “Viết văn tế Đại thi hào Nguyễn Du”; tổ chức các chương trình diễn xướng Truyện Kiều.... Bên cạnh đó, Quỹ còn phối hợp và tổ chức nhiều hội thảo, tọa đàm khoa học thu hút hàng trăm nhà nghiên cứu trong và ngoài nước. Tiêu biểu như các hội thảo: “Nguyễn Du – Puskin, tương đồng và khác biệt”, “Tiếng Việt trong Truyện Kiều”, “Truyện Kiều – Những giá trị vượt thời gian” cùng các tọa đàm: “Bảo tồn và phát huy giá trị di sản Nguyễn Du và Truyện Kiều”, “Xây dựng lễ hội về Đại thi hào Nguyễn Du”, “Dịch Truyện Kiều”...
Các chương trình, hoạt động không chỉ bảo tồn, gìn giữ di sản, mà còn đưa Truyện Kiều đến với mọi tầng lớp nhân dân và bạn bè quốc tế, tạo nên sức sống mạnh mẽ kiệt tác của Đại thi hào Nguyễn Du.
Bằng nhiều hình thức, Quỹ Bảo tồn và phát huy giá trị di sản Nguyễn Du và Truyện Kiều góp phần gìn giữ và lan tỏa di sản của Đại thi hào dân tộc đến các tầng lớp nhân dân.
Ông Hà Văn Thạch (Chủ tịch Hội đồng quản lý Quỹ) chia sẻ: “Thời gian tới, chúng tôi sẽ nỗ lực vận động nguồn tài trợ, đồng hành cùng cơ quan truyền thông quảng bá mạnh mẽ hơn di sản Nguyễn Du và Truyện Kiều, hỗ trợ lan tỏa Truyện Kiều trong trường học. Đặc biệt, Quỹ đang chuẩn bị Hội thảo khoa học quốc tế về Nguyễn Du và Goethe (Đức), mời các nhà nghiên cứu đầu ngành từ các đại học lớn tham dự, đồng thời phối hợp nhóm giáo sư Mỹ hoàn thành dự án dịch Truyện Kiều sang tiếng Anh”.
Với nhiều nỗ lực, Quỹ Bảo tồn và phát huy giá trị di sản Nguyễn Du và Truyện Kiều không chỉ giữ gìn mà còn là nhịp cầu góp phần làm sáng lên và đưa giá trị di sản của dân tộc vượt ra biên giới, kết nối văn hóa Việt với thế giới.
Hà Tĩnh - vùng đất giàu truyền thống văn hóa, cách mạng, tự hào là quê hương của Đại thi hào Nguyễn Du - nhà thơ thiên tài của dân tộc, người đã góp phần làm rạng rỡ nền văn chương, văn hóa Việt Nam trên trường quốc tế. Với di sản Truyện Kiều mang tầm vóc nhân loại, Nguyễn Du để lại cho quê hương và đất nước một giá trị tinh thần vô giá. Vì lẽ đó, Hà Tĩnh luôn coi việc bảo tồn, lan tỏa các giá trị di sản của Đại thi hào là nhiệm vụ quan trọng trong xây dựng và phát triển văn hóa, góp phần khẳng định vị thế của tỉnh trong giai đoạn mới.
Hơn 200 năm đã qua, những áng thơ của Đại Thi hào Nguyễn Du vẫn tỏa sáng, lay động, thức tỉnh hàng triệu người trên thế giới. “Nghìn năm sau nhớ Nguyễn Du/Tiếng thương như tiếng mẹ ru những ngày” (Tố Hữu). Di sản cụ để lại cho đời không chỉ trăm năm, mà là nghìn năm, trở thành tinh hoa của tâm hồn Việt, bản sắc Việt, văn chương Việt.
Tự bao đời, Hà Tĩnh được nhắc đến là miền “địa linh, nhân kiệt”, nơi hội tụ những giá trị bền sâu về lịch sử, văn hóa và con người. Nơi đây đã sản sinh ra nhiều văn nhân, hào kiệt, trong đó, tiêu biểu là Đại thi hào Nguyễn Du.
Từ tình yêu và trăn trở gìn giữ giá trị văn hóa dân tộc, cô giáo Trần Thị Ngọc Xuyến - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Tiên Điền (Hà Tĩnh) đã khởi xướng hành trình đưa Truyện Kiều vào học đường bằng những nét thư pháp truyền thống.
Với sự vào cuộc đồng bộ, trách nhiệm của các cấp, ngành, đơn vị, Hà Tĩnh đã cơ bản hoàn tất các nội dung, phần việc quan trọng, sẵn sàng cho lễ kỷ niệm 260 năm Ngày sinh Đại thi hào Nguyễn Du.
Trưng bày chuyên đề “Đại thi hào Nguyễn Du - Ngàn năm nhớ mãi” giới thiệu hơn 250 tư liệu, hiện vật, phản ánh sinh động về cuộc đời, sự nghiệp, di sản văn chương của Nguyễn Du.
Từ mối duyên của Tể tướng Nguyễn Nghiễm và bà Trần Thị Tần, một cuộc kết hợp tưởng như chỉ là chuyện nhân duyên của 2 dòng họ Nguyễn - Trần đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử dân tộc khi sinh ra Đại thi hào Nguyễn Du. Đó cũng là sợi dây bền chặt nối nghĩa tình quê hương Hà Tĩnh - Bắc Ninh từ quá khứ đến hôm nay.
Gần đây, nhiều du khách trong và ngoài nước đến Hội An (TP Đà Nẵng) bày tỏ thích thú khi được khám phá, tìm hiểu về di sản Truyện Kiều của Đại thi hào Nguyễn Du tại CSO Gallery của ông Trần Hữu Tài - một doanh nhân đam mê nghiên cứu, sưu tầm di sản văn hóa.
Từ một vùng đất hoang phế với dấu tích mờ nhạt, trải qua 60 năm phục hồi và tôn tạo, Di tích Nguyễn Du (xã Tiên Điền) đã được Hà Tĩnh xây dựng trở thành một quần thể quy mô, xứng tầm vị thế của một Đại thi hào dân tộc - danh nhân văn hóa thế giới.
Vượt qua hơn 300 hồ sơ đăng ký, 2 đại diện đến từ Hà Tĩnh là Trần Thị Kiều Anh và Phạm Thị Huyền Trang đã chính thức ghi tên mình vào top 50 thí sinh tham gia vòng chung khảo toàn quốc Miss World Vietnam 2025.
Việc triển khai Dự án 6 “Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch” thuộc chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT-XH vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, giai đoạn 2021-2025 đã tạo động lực quan trọng cho đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số ở Hà Tĩnh.
Trong đợt khảo sát kiểm kê di tích ở xã Hương Phố (Hà Tĩnh) vừa đây, nhóm chuyên gia Bảo tàng Hà Tĩnh đã phát hiện và ghi nhận nhiều cổ vật quý hiếm đang được lưu giữ tại đền Hà Đông.
Làng nghề sản xuất mật mía ở xã Vũ Quang (Hà Tĩnh) tồn tại hơn 50 năm nay và được người dân ở đây bền bỉ giữ nghề, nâng cao thu nhập và lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống
Triển lãm “Văn Miếu - Quốc Tử Giám và Truyền thống giáo dục khoa cử tỉnh Hà Tĩnh” không chỉ giúp khám phá lịch sử mà còn khơi lên niềm tự hào về miền đất học quê hương Hồng La.
Không chỉ góp phần làm dịu mát đô thị, những không gian xanh ở Thành Sen (Hà Tĩnh) còn là nơi những người yêu vận động tìm thấy sự trong trẻo, cân bằng, hòa mình vào thiên nhiên.
Triển lãm được tổ chức nhằm giới thiệu, quảng bá những giá trị đặc sắc của Văn Miếu - Quốc Tử Giám và tôn vinh truyền thống hiếu học, hiếu nghĩa của vùng đất Hà Tĩnh.
Có những tiếng hát như chất chứa cả tình quê. Ở Nghệ nhân dân gian Trần Văn Sang, điều ấy hiện lên qua dáng dấp một cánh cò: lặng lẽ, bền bỉ và đầy khát vọng. Anh không chỉ hát, anh còn chở câu ví, giặm quê nhà đi qua nhiều hành trình mà ở mỗi chặng đường đều được đánh dấu bằng tình yêu, niềm đam mê và cả những nỗ lực, sáng tạo không ngừng. Có lẽ, chỉ những ai thực sự thuộc về dân ca mới có thể khiến nó bay xa một cách tự nhiên và bền bỉ như anh.
Nhiều năm qua, Hà Tĩnh đã nỗ lực ban hành chính sách hỗ trợ nghệ nhân và các CLB thực hành dân ca ví, giặm. Tuy vậy, ở các địa phương, với kinh phí khiêm tốn, việc duy trì đam mê ví, giặm lại không hề dễ dàng.
Ông quê ở xã Sơn Tiến, tỉnh Hà Tĩnh ngày nay. Ông được xem là một trong những kỹ sư quân giới đầu tiên của nước ta, đồng thời là một trong những thủ lĩnh của cuộc khởi nghĩa Hương Khê do cụ Phan Đình Phùng lãnh đạo.
Kỷ niệm 310 năm Ngày sinh Thám hoa Phan Kính là dịp để thế hệ đi sau bày tỏ lòng tri ân sâu sắc công lao to lớn của cụ đối với đất nước, quê hương Hà Tĩnh, từ đó hành động thiết thực hơn trong việc bảo tồn, phát huy những giá trị mà cụ để lại cho hậu thế.
Trong lịch sử các triều đại phong kiến Việt Nam có một danh nhân người Hà Tĩnh tài năng, phẩm hạnh lỗi lạc, không chỉ được trong nước ghi nhận mà còn được triều đình nhà Thanh (Trung Quốc) khâm phục, đó là Thám hoa Phan Kính quê xã Trường Lưu.
Ông Trần Văn Mạnh - Tổ trưởng Tổ đồng quản lý nghề cá số 2 (Tiên Điền, Hà Tĩnh) là hạt nhân trong việc tuyên truyền chống khai thác IUU, cùng ngư dân bảo vệ nguồn lợi thủy sản ven bờ.
Lễ kỷ niệm 310 năm Ngày sinh Thám hoa Phan Kính (1715-2025) là dịp để Hà Tĩnh tôn vinh một bậc danh nhân kiệt xuất, đồng thời khơi dậy, lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của quê hương.
Giữa vùng đồi Thượng Đức (Hà Tĩnh), thầy giáo Lê Hoài Nam đã có hơn 20 năm bền bỉ hiến máu tình nguyện, nấu cơm trong mùa dịch, tham gia cứu trợ đồng bào vùng thiên tai - bão lũ.
Một ngày đầu đông, tôi và nhà nghiên cứu văn hóa (NCVH) Lê Văn Tùng thả bộ từng bước chân trên lối xưa Thành Sen với bao hoài niệm về mảnh đất yêu dấu. Dường như 3 con người đang hòa vào một trong vóc dáng ông: một nhà giáo mẫu mực, một nhà hoạt động chính trị sắc sảo và một nhà NCVH uyên thâm.
Những ngày này, dù mưa rét nhưng không khí vui tươi vẫn tràn ngập khắp TDP Vĩnh Phong (phường Trần Phú, Hà Tĩnh). Niềm hân hoan ấy được tạo nên nhờ tinh thần đoàn kết được xây đắp qua nhiều năm tháng.
Trường Lưu không chỉ mang vẻ đẹp của một miền quê thanh bình mà còn lưu giữ những giá trị văn hóa đặc sắc được thế giới vinh danh. Các di sản ấy được gìn giữ và phát huy, trở thành niềm tự hào của quê hương.
Khi xã Cẩm Duệ (Hà Tĩnh) chìm sâu trong dòng nước xiết do mưa lớn và xả tràn Kẻ Gỗ, người nông dân Nguyễn Văn Hương (SN 1980) đã biến chiếc thuyền độc mộc thành cây cầu nối sự sống tại "túi lũ" thôn Na Trung. Bất chấp hiểm nguy, anh đã tiếp sức kịp thời và trấn an tinh thần cho hơn 270 hộ dân bị cô lập nơi đây.
Câu chuyện cảm động về cô bé Nguyễn Anh Thư (xã Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh) chiến thắng bệnh tật, nghị lực vươn lên học giỏi đã truyền cảm hứng sống tích cực cho mọi người.
![bqbht_br_a1.jpg](https://cdn.baohatinh.vn/images/ab37ed30479d7071e7f5f6e641187b28ffaaf5709e9b75bf70c9bca3b421a4109bd53f26662bb0273186957914ca9d42/bht_brd_a1.jpg "Đoàn các nhà nghiên cứu trong nước và quốc tế tham dự Tọa đàm "Dịch Truyện Kiều" dâng hương tại mộ Đại thi hào Nguyễn Du (xã Tiên Điền).")
![bqbht_br_a4.jpg](https://cdn.baohatinh.vn/images/ab37ed30479d7071e7f5f6e641187b28cc60746b818f195f254b8691ec9324d69bd53f26662bb0273186957914ca9d42/bht_brd_a4.jpg "GS Paul Hoove – Quyền Trưởng khoa Viết sáng tạo, Đại học San Francisco phát biểu tại Tọa đàm "Dịch Truyện Kiều".")
![[QUIZ] Ai là người Việt đầu tiên chế tạo súng trường đánh Pháp?](https://cdn.baohatinh.vn/images/bf0281bfe88e8abd7a4741f6c7dfc50d6fe5c1d6c904a5b3058a8bbdbab7de1f42eed5124a3127bac1d6b57b5246fd23ee44ad1d00846959b455c7c6fba4a964/cao-thang-a1.jpg)
